چگونه سالن جوجه کشی را قبل از جوجه ریزی آماده کنیم؟

جوجه ریزی یکی از مراحل مهم و اساسی در صنعت مرغداری و دام طیور است. موفقیت در این صنعت چه در مورد نژادهای گوشتی چه نژادهای بومی به قبل از جوجه کشی تا یک هفته بعد از آن بسیار وابسته است؛ به طوری که به این زمان، دوران طلایی می گویند. داشتن یک برنامه مناسب و مدیریتی کمک میکند همه چیز قدم به قدم و به بهترین شکل انجام شود و مرغداری بهترین بهره وری را داشته باشد. آماده سازی سالن قبل از جوجه ریزی یکی از مهم‎ترین مراحل است. عدم آماده سازی سالن باعث بروز مشکلاتی مانند ناهماهنگی در رشد گله و افزایش تلفات خواهد شد. با ما همراه شوید تا در این مطلب با صفر تا صد آماده سازی سالن قبل از جوجه ریزی آشنا شویم.

اولین مرحله جوجه ریزی: تخلیه و نظافت

اولین مرحله برای آماده سازی سالن قبل از جوجه ریزی، تخلیه و نظافت آن است. تجهیزاتی که قابلیت جابجایی دارند، مانند سینی‎های دانخور، جت هیتر، آبخورهای دستی و بشقاب‎های دانخوری باید از سالن بیرون برد و به طور کامل شستشو داد. همچنین این وسایل باید حوضچه های مخصوص ضد عفونی شوند. اگر در داخل دانخوری، دانه باقی مانده، باید حتما آن را کاملا تخلیه و از آن برای دام پرندگان جدید استفاده نکنید.

کود و پوشال‎های باقی مانده را به طور کامل جمع آوری کنید. می‎توانید قبل از جمع آوری کمی بستر را مرطوب کنید تا از پخش شدن گرد و غبار در هوا جلوگیری کنید. هنگام انجام این کار حتما دستکش و لباس مخصوص پوشیده و پنجره ها را باز کنید. بلافاصله بعد از خروج وسایل از مرغداری، آن را سم پاشی کنید؛ تا حیوانات و حشرات موذی و مزاحم مانند سوسک‎ها از بین بروند.

مرحله دوم جوجه ریزی:شست و شو و تعمیرات سازه ای

وسایلی که داخل سالن باقی مانده‎اند باید به روش‎های مختلف و مناسب با آن کاملا شستشو داد. برای مثال مواردی مانند تابلوهای برق قابل شست و شو با آب مستقیم نیستند؛ بنابراین می‎توان با یک دستمال مناسب آن را تمیز کرد. هواکش‎ها نیز باید به شکل اصولی و مناسب تمیز و بدون گرد و غبار شوند. در این دوره زمان مناسب برای تعمیرات سازه‎ها پیدا خواهید کرد. اگر در دیوار یا کف، منافذ یا ترک وجود دارد، با استفاده از سیمان ان را بپوشانید. کارکرد صحیح وسایلی مانند هیترها، موتورها، وینچ‎ها و هواکش‌ها را بررسی کنید.

• شست شوی سیستم آب خوری

آبخوری یکی از بخش‎های مهمی است که باید به طور کامل شستو داد. برای انجام این کار ابتدا آب باقی مانده در لوله‎ها را به طور کامل تخلیه و مخزن را بشوئید. در مرحله بعد مخزن با با آب و یک ماده شوینده پر کنید و سپس این محلول ضد عفونی کننده را به داخل لوله‎های آب خوری تزریق کنید. بعد از شست و شو تزریق کامل، مخزن را با آب تمیز پر کنید. همچنین در این مرحله سیستم آب خوری را به طور کامل بررسی کنید. آهک در سوزن‎های نیپل، فرسوده شدن تجهیزات و نشتی آب و موارد دیگر را به طور کامل چک کرده و در صورت خرابی اقدامات لازم را انجام دهید.

• شست و شوی سیستم دان خوری

اغلب تجهیزات دان خوری مانند تراف ها، بشقاب‎ها و هاپرها قابل جداسازی و تفکیک هستند. بنابراین آنها را جدا کرده و بیرون از سالن بشوئید. اگر قطعه‎ای شکستگی یا خرابی داشت، حتما آن را تعویض کنید. سیلوها و رابط‎های خالی را به طور کامل تخلیه کرده و با برس به طور کامل تمیز کنید. دقت کنید سیستم دانخوری و رابط ها هیچ نشتی و سوراخی نداشته باشند. زیرا هرگونه نشتی باعث حمله حشرات موذی خواهد شد.

سومین مرحله جوجه ریزی: ضدعفونی شیمیایی و گازدهی

ضد عفونی سالن‎های مرغداری قبل از جوجه کشی معمولا به سه روش طبیعی با نور خورشید، فیزیکی با استفاده از شعله و حرارت و استفاده از ترکیبات شیمیایی و گازها انجام می‏شود. بدون شک استفاده از محلول‎های شیمیایی ضد عفونی کننده بیشترین تاثیر را در پاک سازی محیط خواهد گذاشت.

الف)روش حرارت:  محیط داخلی سالن تا ارتفاع یک و نیم متر و محوطه خارجی به شعاع سه متر با حرارت ضد عفونی می‎شوند. توجه داشته باشید این مرحله باید به طور دقیق و توسط افراد حرفه‎ای انجام شود تا به تجهیزات برقی و دیگر تجهیزات در سالن آسیب وارد نشود.

ب) روش ضد عفونی کردن با مواد شیمیایی: برای ضدعفونی می‌توان از فنل‎ها، ترکیبات آمونیوم، فرمالین یا ترکیبات ید استفاده کرد. هرکدام از این مواد گندزدا ویژگی‎های خاص خود را دارند که به شرح جدول مقایسه ای زیر است:

ج) روش گازدهی: در این روش از ترکیباتی مانند پرمنگنات پتاسیم و فرمالین مایع برای آخرین مرحله از ضد عفونی سالن استفاده می‎کنند. برای اثرگذاری بیشتر، بهتر است دمای سالن در 25 درجه سانتی گراد و رطوبت در 75 درصد نگه داشته شود.

چهارمین مرحله جوجه ریزی: آماده سازی بستر مناسب

بعد از شست و شو و نظافت کامل محیط مرغداری، نوبت به آماده سازی بستر مناسب می‎شود. برای آماده سازی بستر می‎توان از پوشال چوب بدون خاک اره، کاغذ مخصوص یا کاه خرد شده استفاده کرد. ضخامت بستر در تابستان حدود سه تا پنج و در زمستان حدود پنج تا هفت سانتی متر باشد. همچنین توجه داشته باشید؛ بستر کاملا یکنواخت باشد. اگر بستر ناهموار باشد، دما در نقاط مختلف آن متفاوت خواهد شد. در نتیجه جوجه ‏ها در بخش‎های گرمتر تجمع کرده و این موضوع می‎تواند منجر به خفگی آن‎ها شود.

پنجمین مرحله جوجه ریزی: بررسی عوامل محیطی

مرغداران می‎دانند که جوجه یک روزه توانایی تطبیق بدن خود با دمای محیط را ندارد. در نتیجه دما و شرایط محیطی نامناسب می‎تواند در همان اولین روز منجر به مرگ جوجه شود. در صنعت دام و طیور، سالن، باید نقش مادر مصنوعی جوجه را ایفا کند. بنابراین رعایت نکات زیر ضروری است:

• پیش گرمایش: حتما 24 ساعت تا 48 ساعت قبل از ورود جوجه‎ها، سیستم های حرارتی را گرم کنید تا هم محیط سالن هم کف آن گرم شود. با توجه به نژاد جوجه‎ها باید دما بین 32 تا 35 درجه سانتی گراد باشد.
• رطوبت: رطوبت محیط سالن را بین 50 تا 60 درصد تنظیم کنید. اگر هوای سالن خشک باشد، باعث خشکی کیسه هوا و دهیدراته شدن بدن جوجه خواهد شد.
• تهویه: توجه داشته باشید که هنگام ورود جوجه‏ ها تهویه سالن را خاموش کنید تا کوران باد ایجاد نشود. بعد از استقرار کامل جوجه ‏ها حتما سیستم تهویه را روشن کنید.
• نور: در دو روز اول روشنایی باید 24 ساعته و با شدت حداقل 20 لوکس باشد؛ تا جوجه ها به راحتی منابع آب و غذا را پیدا کنند.
• آب خوری‌ها: قبل از ورود جوجه‎ها از چند ساعت قبل آبخوری‎ها را پر کنید تا با محیط هم دما شوند. می‎توان از آب شکر پنج درصد با الکترولیت برای کاهش استرس جوجه‏ ها در آبخوری استفاده کرد.
• دانخوری‌ها: در روزهای اول دان را روی کاغذهای کفی بریزید. همچنین در هفته اول حتما از دان سوپر استارتر یا کرامبل بدون پودر استفاده کنید.

مرحله نهایی جوجه ریزی:کنترل‎های حیاتی 24 ساعت اول

برای آن که جوجه کشی با موفقیت انجام شود و تلفات به کمترین میزان خود برسد، علاوه بر انجام تمامی مراحل بالا باید تا 24 ساعت موارد حیاتی و مهمی را در جوجه بررسی کنید. از جمله این موارد:

• هشت ساعت بعد از ورود جوجه‌ها؛ چینه دان ان‎ها را لمس کنید. اگر سفت باشد، یعنی جوجه به اندازه کافی آب نخورده و اگر شل باشد یعنی دان جوجه مقدار کافی نبوده است.
• دمای پای جوجه‎ها را با دست بررسی کنید. اگر پای آن‎ها سرد باشد، یعنی کف سالن به اندازه کافی و مناسب گرم نیست.

کلام آخر:

یکی از نکات مهم در آماده سازی سالن جوجه کشی قبل از جوجه ریزی، ضدعفونی سالن ها است. رعایت این مورد در کنار موارد بالا، موجب می شود تا مرغداران بهترین بهره وری با کمترین تلفات را تجربه کنند.